รีวิว
มีนิยายวิทยาศาสตร์อยู่ไม่กี่เล่มในโลกที่คนเรียกว่า "ดัดแปลงไม่ได้" และ Dune ของ แฟรงก์ เฮอร์เบิร์ต ตีพิมพ์ครั้งแรกปี 1965 คือหนึ่งในนั้น โปรเจกต์ที่เคยทำให้ อเลฮานโดร โฆโดรอฟสกี้ ล้มเหลวกลางคัน เคยออกมาเป็นหนังที่แฟนๆ ส่ายหัวในยุค 80 และเคยเป็นมินิซีรีส์ที่พอดูได้แต่ไม่ถึงกับตรึงใจ ทุกอย่างเปลี่ยนไปเมื่อ เดอนี วีลเนิฟว์ ตัดสินใจรับไม้นี้ต่อ
ฉากตั้งต้นของหนังพาเราไปรู้จัก พอล อาร์เทรดีส หนุ่มน้อยทายาทของตระกูลผู้ดูเปราะบางแต่เต็มไปด้วยความขัดแย้งภายใน เขาฝันซ้ำๆ ถึงหญิงสาวบนดาวแห่งหนึ่งที่เต็มไปด้วยทะเลทราย ฝันที่ไม่แน่ชัดว่าคือคำทำนายหรือแค่จิตใต้สำนึก ชีวิตเขาพลิกเมื่อจักรพรรดิแห่งจักรวาลมีพระราชโองการให้ตระกูลอาร์เทรดีสเข้าไปบริหารดาวอารากิส ดินแดนทะเลทรายอันแห้งแล้งกันดาร แต่ทรงคุณค่าที่สุดเพราะเป็นแหล่งเดียวในจักรวาลของ "สไปซ์" สารที่ขับเคลื่อนอารยธรรมมนุษย์ทั้งหมดเอาไว้ ทว่าทุกคนในห้องรู้ดีว่าข้างหลังพระราชโองการนั้นคือกับดัก ไม่ใช่รางวัล
สิ่งที่ทำให้หนังเรื่องนี้ต่างจากความพยายามก่อนหน้าทั้งหมดคือวีลเนิฟว์ไม่ได้พยายามยัดทุกอย่างเข้าไปในสองชั่วโมงครึ่ง เขาเลือกที่จะ "อยู่" กับโลกใบนี้ ให้เวลาผู้ชมสูดอากาศของอารากิส รู้สึกถึงความร้อนและความโดดเดี่ยวก่อนที่เรื่องราวจะพาวิ่ง จังหวะการเล่าเรื่องช้าอย่างมีเจตนา ไม่ใช่ช้าเพราะขาดพลังงาน แต่ช้าแบบที่ทำให้ทุกฉากมีน้ำหนักและทุกบทสนทนาสัมผัสได้ว่าซ่อนอะไรไว้อีกชั้น
งานภาพของ เกรก เฟรเซอร์ คือหนึ่งในสิ่งที่น่าจดจำที่สุดในหนังทศวรรษนี้ เขาถ่ายทะเลทรายได้กว้างและโดดเดี่ยวจนรู้สึกว่าจักรวาลนี้ใหญ่เกินกว่ามนุษย์คนเดียวจะสู้ได้ เรือลำยักษ์ที่ลอยลงมาเหมือนสิ่งมีชีวิต ชุดเกราะที่ออกแบบได้ทั้งใช้งานได้จริงในโลกนิยายและงดงามในเชิงภาพยนตร์ ทุกองค์ประกอบภาพสะท้อนความรู้สึกว่ามนุษย์ตัวเล็กนิดเดียวในสิ่งที่ยิ่งใหญ่กว่า ซึ่งตรงกับแก่นของนิยายต้นฉบับพอดี
ดนตรีของ ฮันส์ ซิมเมอร์ พาตัวเองออกไปจากสูตรสำเร็จที่เคยทำมาตลอด เขาใช้เสียงร้องแบบ overtone เสียงเครื่องดนตรีที่ฟังดูไม่คุ้นหู และจังหวะที่บางครั้งฟังเหมือนมาจากวัฒนธรรมที่ยังไม่มีในโลก ผลลัพธ์คือดนตรีที่ทำให้รู้สึกว่านี่คือจักรวาลแปลกใหม่จริงๆ ไม่ใช่แค่อวกาศทั่วไปที่เปลี่ยนฉากหลัง
ในด้านการแสดง ทิโมธี ชาลาเมต์ รับบทพอลด้วยความระมัดระวังที่น่าสังเกต เขาไม่เล่นพอลแบบฮีโร่แต่เล่นเหมือนเด็กหนุ่มที่กำลังพยายามทำความเข้าใจว่าตัวเองเป็นใคร ความไม่มั่นใจที่ซ่อนอยู่ใต้ความฉลาดทำให้ตัวละครนี้น่าเชื่อถือมากกว่าตัวเอกในหนังไซไฟส่วนใหญ่ ฝั่ง รีเบกกา เฟอร์กูสัน ในบทแม่ของพอลก็เป็นอีกจุดแข็งที่ดึงอารมณ์ได้ลึก ส่วน เจสัน โมโมอา ในบทดันแคนอิดาโฮนั้นสร้างตัวละครที่ดูจะอยู่ได้ไม่นานแต่น่าเสียดายมากกว่าที่คาด
สำหรับคนที่คุ้นกับหนังไซไฟแอ็กชันทั่วไปที่เน้นความเร็วและการระเบิด Dune อาจรู้สึกหนักและช้าในช่วงแรก นั่นไม่ใช่จุดอ่อนของหนัง แต่เป็นสัญญาณว่าหนังต้องการคนดูคนละแบบ ถ้าชอบ Arrival หรือ Blade Runner 2049 ของวีลเนิฟว์เอง หรือแม้แต่ Lawrence of Arabia ที่เป็นหนึ่งในแรงบันดาลใจของนิยายต้นฉบับ จะรู้สึกว่านี่คือหนังที่ถูกทำมาเพื่อตัวเองโดยตรง Dune ไม่ใช่หนังที่ดีที่สุดของปีนั้นเฉยๆ แต่เป็นหนึ่งในตัวอย่างที่ดีที่สุดว่าไซไฟระดับวรรณกรรมควรถูกนำมาทำหนังอย่างไร
จุดเด่น
งานภาพและฉากอลังการระดับ masterpiece
เดอนี วีลเนิฟว์ควบคุมจังหวะหนังได้สง่างามมาก
ทิโมธี ชาลาเมต์รับบทได้ลึกและน่าเชื่อถือ
ดนตรีประกอบของฮันส์ ซิมเมอร์สร้างบรรยากาศได้ไม่เหมือนใคร
จุดสังเกต
เนื้อหาครึ่งแรกอาจหนักสำหรับคนที่ไม่คุ้นแนว world-building
จบแบบ part one ทำให้รู้สึกค้างอารมณ์
ดูได้ที่ไหน
คำถามที่พบบ่อย
Dune 2021 ต้องอ่านนิยายต้นฉบับก่อนดูไหม
ไม่จำเป็น หนังเล่าเรื่องได้ครบในตัวเอง แม้จะรู้สึกว่ามี world-building เยอะ แต่ก็ดูรู้เรื่องโดยไม่ต้องมีพื้นฐานมาก่อน
Dune 2021 มีภาคต่อไหม
มี ภาคต่อคือ Dune Part Two ออกฉายปี 2024 และได้รับคำชมอย่างกว้างขวางเช่นกัน
นักแสดงนำ
หนังที่คล้ายกัน
